برای آماده کردن خانه برای نوزاد از کجا شروع کنیم؟ از نظم وسایل تا ایمنسازی خانه برای نوزاد و کودک تازه راه افتاده، خونه رو این بار از قد کودک ببینیم.
اگر منتظر آمدن یه نوزاد هستید، احتمالاً این روزها کلی سؤال توی ذهنتون میچرخه:
- تختش رو کجا بذاریم؟
- چه لباسهایی براش بخریم؟
- وسایلش رو کجا بچینیم؟
همه این سوالاتی هست که باید از خودمون بپرسیم.
اما آماده سازی خانه برای نوزاد و کودک تازه راه افتاده فقط به خرید تخت، لباس و وسایل جدید محدود نمیشه.
چند ماه بعد، همین نوزاد شروع میکنه به غلت زدن، خزیدن، گرفتن وسایل، باز کردن کشوها و بعد هم راه رفتن.
از اون موقع، خونهای که برای ما کاملاً عادی و قابل استفادهست، برای یه کودک کوچیک میتونه دنیای کاملاً متفاوتی باشه.
پس قبل از خرید یه وسیله دیگه، بیایید یه سؤال متفاوت از خودمون بپرسیم:
این خونه برای کوچیکترین کسی که قراره توش زندگی کنه، چه شکلیه؟

برای آماده کردن خانه برای نوزاد از کجا شروع کنیم؟
اولین پیشنهاد شاید کمی عجیب باشه:
فعلاً خرید نکنین.
اول به کارهایی فکر کنین که بعد از اومدن نوزاد قرار هست هر روز چند بار انجام بشن.
- عوض کردن پوشک
- عوض کردن لباس
- حمام
- خواب
- شستن وسایل
- برداشتن لباس، دستمال یا وسایل بهداشتی
حالا برای هر کدوم از این کارها ببینین چند بار باید از این طرف خونه به اون طرف برین.
مثلاً اگه موقع عوض کردن پوشک، پوشک یه جا باشه، لباس تمیز یه جای دیگه و دستمال داخل یه کمد دیگه، یه کار ساده هر بار کلی رفتوآمد اضافه پیدا میکنه.
پس یه قانون ساده داشته باشیم:
“چیزهایی که معمولاً با هم استفاده میشن، بهتره نزدیک هم باشن.“
خیلی وقتها راحتتر شدن خونه با خرید یه وسیله جدید اتفاق نمیافته؛ با بهتر کردن جای وسایلی اتفاق میافته که همین الان داریم.

ایمنسازی خانه برای کودک رو از چه زمانی شروع کنیم؟
بهتره منتظر اولین قدم کودک نمونیم.
قبل از اینکه شروع به خزیدن و حرکت مستقل کنه، یه بار کل خونه رو بررسی کنیم.
چون بچهها خیلی سریع تغییر میکنن.
ممکنه امروز دستش به یه کشو نرسه و چند هفته بعد خیلی راحت بتونه بازش کنه.
به همین دلیل، ایمنسازی خانه برای کودک بهتره قبل از شروع حرکت جدی اون انجام بشه و با بزرگتر شدنش دوباره مورد بررسی قرار بگیره.
برای شروع یه کار خیلی ساده انجام بدین:
روی زمین بشینید.
خونه رو یک بار از قد کودک ببینین
از ورودی خونه شروع کنین و اطرافتون رو از همون ارتفاع نگاه کنین.
حالا شاید چیزهایی رو ببینین که وقتی ایستاده بودین اصلاً به چشمتون نمیاومدن.
سیم تلویزیون
یه کشوی پایین
پریز
گوشه میز
یه وسیله کوچیک زیر مبل
دستگیره کابینت
مواد شویندهای که زیر سینک قرار دارن
اما فقط دنبال خطر نگردین.
یه سؤال دیگه هم بپرسین:
زندگی کردن توی این خونه از این ارتفاع چقدر راحته؟
اینجا دقیقاً جاییه که تفاوت بین «خونهای که برای بزرگسال طراحی شده» و خانه امن برای کودک کمکم مشخص میشه.
خانه امن فقط خونهای نیست که خطرها رو ازش حذف کرده باشیم؛ باید تا جایی که امکان داره استفاده از وسایل مناسب هم برای کودک واضح و ساده باشه.
وقتی کودک تازه راه افتاده، کفشش رو کجا بذاره؟
حالا چند سال جلوتر بریم.
یه کودک تازه راه افتاده وارد خونه میشه، کفشش رو درمیاره و سریع میخواد بره سراغ کار بعدی.
ما هم خیلی راحت میگیم:
«کفشت رو بذار سر جاش.»
ولی سر جاش دقیقاً کجاست؟
جاکفشی رو میتونه باز کنه؟
میدونه کفش خودش کجا باید قرار بگیره؟
برای گذاشتن یه جفت کفش باید چند تا کفش دیگه رو جابهجا کنه؟
اگر گذاشتن کفش داخل جاکفشی سخت باشه، راحتترین کار اینه که همون کنار در بمونه.
پس قبل از اینکه فقط بپرسیم «چرا کفشت رو جمع نکردی؟»، بد نیست خودِ مسیر جمع کردن رو هم بررسی کنیم.
لباسش چرا همیشه روی مبل میمونه؟
بعد از کفش نوبت لباسه.
کاپشن، ژاکت یا لباسش رو درمیاره.
اگه جالباسی خیلی بالا باشه یا محل لباس توی یه اتاق دیگه قرار گرفته باشه، نزدیکترین مبل یا صندلی احتمالاً تبدیل به جای لباس میشه.
اینجا سؤال ما خیلی سادهست:
آیا کاری که از کودک انتظار داریم، انجام دادنش براش آسونه؟
گاهی یه آویز دیواری ساده نزدیک ورودی، بیشتر از چند بار تذکر در روز جواب میده.
چرا برای پیدا کردن یک اسباببازی همهچیز روی زمین میریزه؟
فرض کنین کودک دنبال یه ماشین کوچیکه.
اول یه باکس رو باز میکنه، پیداش نمیکنه.
باکس دوم رو بیرون میکشه، چند تا اسباببازی روی زمین میریزه.
بالاخره ماشین رو پیدا میکنه.
حالا بازی شروع شده، ولی نصف اتاق هم بههم ریخته.
شاید مشکل فقط این نباشه که کودک اسباببازیهاش رو جمع نمیکنه.
ممکنه اصلاً پیدا کردن وسایل براش سخت باشه.
چند سؤال ساده کمک میکنه:
- میدونه هر گروه از اسباببازیها تقریباً کجا قرار دارن؟
- برای پیدا کردن یه وسیله باید کلی وسیله دیگه رو بیرون بریزه؟
- باکسها اونقدر سبک هستن که خودش بتونه باهاشون کار کنه؟
- دستهبندیها سادهان یا فقط ما بزرگترها منطقشون رو میفهمیم؟
جمع کردن باید تقریباً به اندازه بیرون آوردن راحت باشه
این شاید یکی از مهمترین نکتههای نظم خونه باشه.
فرض کنین کودک برای برداشتن یه اسباببازی فقط دستش رو داخل یه سبد میبره.
اما برای برگردوندنش باید در کمد رو باز کنه، یه باکس بیرون بکشه، درش رو باز کنه، وسیله رو داخلش بذاره و دوباره باکس رو سر جاش برگردونه.
اینجا بازی کردن آسونه؛ جمع کردن سخت.
طبیعیه که وسیله روی زمین بمونه.
برای همین همیشه پیچیدهترین و مرتبترین سیستم نگهداری، بهترین سیستم نیست.
گاهی یه سبد باز و ساده خیلی بهتر جواب میده.
هر وقت یه نقطه از خونه دائماً بههم میریزه، یه سؤال خوب بپرسین:
برگردوندن این وسیله چند مرحله داره؟
هرچی مراحل کمتر باشه، حفظ نظم هم راحتتر میشه.
آیا همه وسایل کودک باید دم دستش باشن؟( آماده کردن خانه برای کودک)
نه!
وقتی میگیم خونه رو از قد کودک ببینیم، منظور این نیست که همهچیز رو پایین بیاریم.
اتفاقاً بهتره وسایل خونه رو به سه دسته تقسیم کنیم:
چیزهایی که کودک متناسب با سنش میتونه خودش برداره.
چیزهایی که فقط با کمک بزرگسال استفاده میشن.
چیزهایی که اصلاً نباید در دسترس کودک باشن.
پس هدف ما «دسترسی بیشتر» نیست.
هدف دسترسی درسته.
این موضوع مخصوصاً وقتی کودک شروع به حرکت میکنه اهمیت بیشتری پیدا میکنه.
مواد شوینده رو در خانه دارای کودک کجا بذاریم؟
زیر سینک برای خیلی از ما جای طبیعی مواد شویندهست.
اما وقتی یه کودک شروع به باز کردن کابینتها میکنه، باید دوباره درباره این انتخاب فکر کنیم.
مواد شوینده، داروها و مواد خطرناک باید جایی باشن که کودک بهشون دسترسی نداشته باشه.
پس سؤال فقط این نیست:
«مواد شوینده کجا مرتبتر دیده میشن؟»
سؤال مهمتر اینه:
کجا هم برای ما قابل استفادهان و هم دور از دسترس کودک میمونن؟
اینجا میبینیم که نظم خونه همیشه به معنی دم دست بودن همهچیز نیست.
گاهی نظم درست یعنی یه وسیله عمداً دورتر باشه.
آشپزخونه رو از قد کودک نگاه کنین
برای یه کودک، آشپزخونه پر از چیزهای جالبه.
کشوهایی که باز میشن.
دستگیرهها.
ظرفها.
یخچال.
کابینتها.
وسایلی که صدا تولید میکنن.
اینجا لازمه بین چیزهایی که کودک اجازه استفاده ازشون رو داره و وسایلی که نباید بهشون دست بزنه تفاوت بذاریم.
مثلاً اگر متناسب با سنش قراره خودش لیوانش رو پیدا کنه، بهتره لیوان یه جای مشخص و قابل فهم داشته باشه.
در مقابل، وسایل تیز، مواد شوینده، داروها و چیزهای خطرناک باید کاملاً دور از دسترس باشن.
پس قرار نیست آشپزخونه رو به یه فضای کاملاً ممنوع تبدیل کنیم.
سؤال بهتر اینه:
کدوم بخش برای استفاده روزمره کودک مناسبه و کدوم بخش نه؟

حمام؛ جایی که نظم و ایمنی کنار هم قرار میگیرن( ایمن سازی خانه برای کودک)
حمام هم همین داستان رو داره.
حوله کودک کجاست؟
وسایل شخصیش رو میشناسه؟
لباس چرکش بعد از حمام باید کجا بره؟
از طرف دیگه، شویندهها، داروها و وسایل برقی هم ممکنه توی همین فضا باشن.
پس بهتره دو گروه رو از هم جدا کنیم:
چیزهایی که کودک باید بتونه پیدا کنه
و:
چیزهایی که اصلاً نباید بهشون دسترسی داشته باشه
وقتی درباره ایمنسازی خانه برای کودک حرف میزنیم، حمام یکی از جاهاییه که این تفکیک اهمیت زیادی پیدا میکنه
و البته ایمن کردن فضا جای نظارت بزرگسال رو نمیگیره.
مسواک، حوله و وسایل شخصی( آماده کردن خانه برای کودک)
برای خیلی از وسایل روزمره کودک چهار سؤال ساده داریم:
میتونه ببینتش؟
میدونه کدوم وسیله مال خودشه؟
اگر مناسب سنشه، میتونه بهش دسترسی داشته باشه؟
بعد از استفاده میدونه باید کجا برگردوندش؟
همین چهار سؤال رو میشه برای خیلی از چیزهای دیگه هم استفاده کرد.
لازم نیست برای هر رفتار یه سیستم پیچیده طراحی کنیم.
گاهی یه جای ثابت و قابل فهم کافیه.
چرا موقع بیرون رفتن همیشه دنبال یه چیزی میگردیم؟
کفش پیدا شده.
کیف نیست.
کیف پیدا شده.
بطری آب هنوز توی آشپزخونهست.
لباس بیرون توی اتاقه.
و همه دم در منتظر پیدا شدن یه وسیله دیگه هستن.
این اتفاق توی خیلی از خونهها آشناست.
مخصوصاً وقتی وسایل یه کودک تازه راه افتاده کمکم به وسایل روزمره خانواده اضافه میشن.
لازم نیست حتماً یه کمد جدید بخریم.
گاهی فقط کافیه وسایلی که معمولاً با هم استفاده میشن، نزدیک هم قرار بگیرن.
مثلاً یه نقطه نزدیک در برای:
کفش، کیف، لباس بیرون و وسایلی که معمولاً موقع خروج لازم داریم.
دوباره همون اصل ساده:
مراحل کمتر، دردسر کمتر.
برای آماده کردن خانه برای نوزاد و کودک از کجا شروع کنیم؟
اگر بخوایم همه این مقاله رو به یه تمرین ساده تبدیل کنیم، لازم نیست یکدفعه کل خونه رو تغییر بدید.
از در ورودی شروع کنین و مسیر معمول کودک رو دنبال کنین:
ورودی.
نشیمن.
محل بازی.
آشپزخونه.
حمام.
اتاق خواب.
و توی هر قسمت فقط پنج سؤال بپرسید:
- کودک از این ارتفاع چی میبینه؟
- به چی دسترسی داره؟
- به چی باید دسترسی داشته باشه؟
- برداشتن و برگردوندن وسایل موردنیازش چقدر راحته؟
- چه چیزهایی اصلاً نباید در دسترسش باشن؟
همین پنج سؤال ممکنه نگاهتون به خیلی از قسمتهای خونه رو عوض کنه.
سؤالهای پرتکرار درباره آماده کردن خانه برای نوزاد و کودک
قبل از آمدن نوزاد چه چیزهایی رو در خانه آماده کنیم؟
اول روی کارهای پرتکرار مثل تعویض پوشک و لباس، حمام و شستوشو تمرکز کنید. وسایل مربوط به هر کار رو تا جای ممکن نزدیک هم قرار بدید و قبل از شروع حرکت کودک، خطرهای اصلی خونه رو هم شناسایی کنید.
از چه زمانی ایمنسازی خانه برای کودک را شروع کنیم؟
بهتره قبل از شروع خزیدن و راه رفتن کودک این کار رو انجام بدید. بعد هم با تغییر تواناییهاش، دوباره خونه رو بررسی کنید.
خانه امن برای کودک چه ویژگیهایی دارد؟
وسایل خطرناک باید دور از دسترس باشن و در مقابل، وسایل روزمرهای که استفاده ازشون برای کودک متناسب با سنش مناسبه، جای واضح و قابل فهمی داشته باشن. یعنی هم ایمنی مهمه و هم دسترسی درست.
آیا برای آماده کردن خانه برای نوزاد باید کلی وسیله جدید بخریم؟
نه.
خیلی از مشکلات فقط با جابهجا کردن وسایل، سادهتر کردن محل نگهداری، کوتاه کردن مراحل کار یا دور کردن وسایل خطرناک حل میشن.
چرا اسباببازیهای کودک همیشه وسط خانه پخش میشوند؟
گاهی مسئله فقط جمع نکردن نیست. ممکنه کودک برای پیدا کردن یه اسباببازی مجبور باشه چند باکس رو بیرون بریزه یا برگردوندن وسیله به جاش زیادی سخت باشه.
آیا همه وسایل کودک باید در طبقات پایین باشند؟
نه.
فقط وسایلی که دسترسی بهشون متناسب با سن و شرایط کودک امن و منطقیه. بعضی وسایل باید عمداً خارج از دسترس بمونن.
خانه فقط برای بزرگترها نیست
وقتی یه کودک وارد خونه میشه، فقط یه تخت، چند دست لباس و چند تا اسباببازی به وسایل خونه اضافه نمیشه.
یه آدم جدید وارد خونه شده.
آدمی که خونه رو از ارتفاع دیگهای میبینه و هنوز داره یاد میگیره این فضا چطور کار میکنه.
کفشش کجا میره.
اسباببازیش رو کجا پیدا کنه.
حوله خودش کدومه.
به چه چیزهایی میتونه دست بزنه.
و چه چیزهایی رو نباید برداره.
شاید آماده کردن خانه برای نوزاد، قبل از خرید هر وسیلهای، از یه کار خیلی ساده شروع بشه:
یه بار روی زمین بشینیم و خونه رو از قد اون ببینیم.